ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན།

ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན།

ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནི་སྤྱི་ལོ་༧༥༥ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་༧༩༧ཡང་ན་༨༠༤ལོར་ཚེ་ལས་འདས། ཡབ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་རེད། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཨང་༣༨ཡིན་པ་དང་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ཞིང་ ཆོས་རྒྱལ་མི་དབོན་རྣམ་གསུམ་ནིི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་བཅས་ཡིན། ཁོང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བོེད་ཀྱི་དམག་ཤུགས་དྲག་ཤོས་མཚམས་ཡིན།

མི་ཚེ།Edit

ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན ཁོང་ནི་བོད་ལུགས་ཆུ་ཕོ་རྟ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 742 ལོར་ཕོ་བྲང་བྲག་དམར་དུ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ་ཅན་དང་། ཡུམ་སྣ་ནམ་བཟའ་མང་མོ་རྗེ་བཞི་སྟེང་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། བོད་ལུགས་མེ་ཕོ་བྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 796 ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་པ་བོད་ལུགས་མེ་ཕོ་སྤྲེལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 756 ལོར་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་རིང་དུ་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་མཐའ་བཞིར་བཀྱེད་དེ་འཛམ་གླིང་སུམ་གཉིས་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དབང་དུ་བཟུང་བར་གྲགས། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་མཁན་པོ་ཞི་བ་འཚོ་སོགས་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་བཞེངས་ནས་སད་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་སྒྲ་བསྒྱུར་མཛད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བར་མཛད། ལྷག་པར་དུ་གསོ་རིག་གི་བསྟན་པ་ཉིན་མོ་ལྟར་མཛད་ནས་འགྲོ་བའི་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པར་མཛད། ཁོང་གིས་མཆིམས་བཟང་ལྷ་མོ་བཙན་དང་། མཁར་ཆེན་བཟའ་མཚོ་རྒྱལ། འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་རྒྱལ་མོ་བཙན། ཚེ་སྤོང་བཟའ་མེ་ཏོག་སྒྲོན། ཕོ་ཡོང་བཟའ་རྒྱལ་མོ་བཙུན་བཅས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ཤིང་རིགས་སྲས་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ་སོགས་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་གི་བློན་པོ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་སྣང་བཞེར་ཟླ་བཙན་དང་། མཆིམས་རྒྱལ་གཟིགས་ཤུ་ཏིང་། བློན་སྐྱེས་བཟང་རྒྱལ་ཀོང་། ཞང་སྟོང་བཙན། སྦྲང་རྒྱལ་སྒྲ་ལེགས་གཟིགས། དབས་བཙན་བཞེར་མདོ་ལོད། བློན་ཁྲི་སྒྲ་སྟག་ཚབ། སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་། འགོས་ཁྲི་བཟང་ཡབ་ལྷག གཉེར་སྟག་བཙན་གདོང་གཟིགས། མ་ཞང་གྲོམ་པ་སྐྱེས་བཅས་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དབང་གྲུབ་སྟེ་[188]དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་པར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་གཤེགས་སོ། 《དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང》ལས་ལྐོག་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་བཀྲོངས་ཞེས་འཁོད་འདུག བང་སོ་མུ་ར་རི་ལ་བརྩིགས་ཤིང་མདུན་དུ་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ཅན་ཞིག་བཙུགས་སོ།།

བྱིས་པའི་དུས་སྐབས།Edit

གཉེན་སྒྲིགEdit

ཁྲི་སྲོང་ལ་བཙུན་མོ་ལྔ་ཡོད་པ་དང་སྐུ་དྲག་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཡིན་པ་རེད།[༡]:

ཡི་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ནི་མགར་ཆེན་གྱི་སྲས་མོ་དང་བཙན་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བཙུན་མོ་དང་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་མནྡྲལ་གྱི་སྟེན་དུ་འཕུལ་བ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་གུ་རུ་སློབ་མ་ཉེར་ལྔ་ནང་གཅིག་ཡང་ཡིན་ལ་གུ་རུ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད་། བཙུན་མོ་གཞན་རྨ་རྒྱལ་མཚོ་སྐར་མ་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ལུགས་མཐུན་གྱི་བཙུན་མོ་སྟེ་རྒྱལ་སྲིད་ཤུལ་འཛིན་མཁན་གྱི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན།

ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྲས་གཞན་ཞིག་མཚན་ལ་པདྨ་གསལ།

སྲིད་དང་དམག་དོན་གྱི་བྱེད་སྒོ།Edit

སྤྱི་ལོ་༧༦༣ལོར་རྒྱ་ཡིས་བོད་ལ་བཙན་གནོན་བྱས་པས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དམག་མི་༢༠༠༠༠༠ལྷག་གཏང་ནས་རྒྱ་དང་དམག་འཛིངས་བྱས་། དེའི་སྐབས་བོད་དམག་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་དང་མུ་ཐུད་ཧྲང་ཨན་དང་པེ་ཅིང་ལ་དམག་སྐྱོད་བྱས་པ་དང་བཙན་ཤེད་ཀྱི་ཐང་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ས་ནས་ཁ་གྲལ་དགོས་བྱུང་པ་རེད།[༢] དེ་ནས་ཁོང་གིས་སི་ཨམ་དང་གནའ་འབྲེལ་བྱས། སི་ཁྲོན་དབང་དུ་བསྡུས་པ་དང་སྤྱི་ལོ་༧༨༧ལ་རྒྱ་དང་བཞི་བདེའི་འཆིངས་ཡིག་ཞིག་བཞག་པ་རེད་།

ལས་དགོངས་བཞུས་པ་འཆི་བ་དང་ཤུལ་འཇིན་མཁན།Edit

ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་ཁོང་གིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱབ།Edit

བུ་རྒྱུད་དམ་མི་རབས་རྗེས་མ།Edit

པར་རིས་བར་འཁྱམས།Edit

ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།Edit

  1. Stein, R. A. (1972) Tibetan Civilization, p. 63. Stanford University Press.
  2. Stein, R. A. (1972) Tibetan Civilization, p. 65. Stanford University Press.

དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆགEdit

ད་དུང་གཟིགས།Edit

ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།Edit

སྔོན་མ།
ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན།
བོད་ཀྱི་བཙན།
༧༥༥-༧༩༧
རྗེས་ལ།
མུ་ནེ་བཙན་པོ།